fo-FO Kringvarp Føroya https://kvf.fo/sjon/sending/gud-man-rada-hvar-vit-drekka false Gud man ráða, hvar vit drekka...! er ein sending um drykkjusiðir í Føroyum. Greitt verður frá allari tilgongdini fyri og eftir rúsdrekka- og útskeinkingarbannið í 1907, hvussu viðurskiftini broyttust komandi áratíggjuni, hvussu nýtslan og sølan á svarta marknaðinum vant upp á seg, til politiið í 1973 gjørdi bart og fór í hernað móti tiltiknu svartabørsmonnunum í Kelduni í Havn.  Suni Merkistein og Hans Petur Hansen leggja til rættis  Gud man ráða, hvar vit drekka...! er ein sending um drykkjusiðir í Føroyum. Greitt verður frá allari tilgongdini fyri og eftir rúsdrekka- og útskeinkingarbannið í 1907, hvussu viðurskiftini broyttust komandi áratíggjuni, hvussu nýtslan og sølan á svarta marknaðinum vant upp á seg, til politiið í 1973 gjørdi bart og fór í hernað móti tiltiknu svartabørsmonnunum í Kelduni í Havn.  Suni Merkistein og Hans Petur Hansen leggja til rættis  All rights reserved. Kringvarp Føroya kt@kringvarp.fo Gud man ráða, hvar vit drekka...! er ein sending um drykkjusiðir í Føroyum. Greitt verður frá allari tilgongdini fyri og eftir rúsdrekka- og útskeinkingarbannið í 1907, hvussu viðurskiftini broyttust komandi áratíggjuni, hvussu nýtslan og sølan á svarta marknaðinum vant upp á seg, til politiið í 1973 gjørdi bart og fór í hernað móti tiltiknu svartabørsmonnunum í Kelduni í Havn.  Suni Merkistein og Hans Petur Hansen leggja til rættis  00:58:53 false Kringvarp Føroya Thu, 19 Oct 2023 19:20:00 GMT Tað prutlar undir lokinum í Føroyum fyrst í 70-árunum. Ungdómurin er ónøgdur. Á heysti 1974 kyknar upp umfatandi ófriður á Vaglinum í Havn. Politiið má brúka táragass at fáa tamarhald á støðuni. Nógv ungfólk verða handtikin. Ungdómurin leiðist við einar afturhalsdssamar og trongskygdar Føroyar, sum ikki ganga í takt við londini uttan um okkum. Løgtingið er sinnað at broyta rúsdrekkalógina, men føroyingar siga eitt rungandi nei á fólkaatkvøðu í 1973. Ólógliga sølan á svarta marknaðinum er tá vorðin so stór, at politiið ger húsarannsókn í Kelduni á Dalavegnum, sum í longri tíð hevur argað myndugleikarnar. Høvuðsmenninir verða tiknir og dømdir at sita. Tað forðar teimum kortini ikki í at halda fram við kriminella virkseminum, tá ið annar av høvuðsmonnunum eitt ár seinni hevur sitið sín dóm í donskum fongsli. Gamla mynstrið við kassamentaliteti og hvítum flamingokassum frá Kattrup stendur tí við. Bilurin verður barrin hjá føroyskum ungdómi í 70- og 80-árunum. Hendan avlagaða drykkjumentanin hevur syrgiligar avleiðingar, ið standast av mongu ferðsluvanlukkunum, sum krevja nógv ung mannalív hesi árini. Hotel- og matstovuvinnan ótolnast eftir einari smidligari og meira nútímans skipan, men politiið steingir tær nýggju matstovurnar, sum royna at skeinkja gestunum vín. Tá nýggj samgonga verður skipað í 1991 verður í samgonguskjalinum ásett, at rúsdrekkalógin skal endurskoðast. Nú byrjar drúgva telvingin til at fáa eina nýggja skipan fyri gomlu rúsdrekkalógina frá 1908. Landstýriskvinnan Marita Petersen úr Javnaðarflokkinum er hon, sum arbeiðir harðast fyri eini nýggjari rúsdrekkalóggávu. Tað stendur á gomlum nøglum í løgtinginum, tá endaliga atkvøðugreiðslan er fyri í februar 1992. Suni Merkistein og Hans Petur Hansen leggja til rættis. Sendingin var fyrstu ferð í sjónvarpinum á heysti 2018. ee846add-6b38-42c0-8709-cc70214a9159 810510 00:59:33 false Kringvarp Føroya Thu, 12 Oct 2023 19:20:00 GMT Føroyingar hava havt eina serliga drykkjumentan. Í 1907 var á fólkaatkvøðu samtykt at banna allari sølu og útskeinking av rúsdrekka í Føroyum. Hesin stongsulin stóð við í 85 ár. Einki annað land í vesturheiminum hevði so stranga rúsdrekkalóggávu. Frá 1908 til 1992 fekst ikki dropin til keyps í landinum uttan veikt føroyskt øl. Sterkari øl, brennivín og vín mátti bíleggjast úr útlondum. Skipanin var so mikið ólagalig, at bílagt var ofta í stórum. Av hesum stóðst mangan ótálmaður drykkjuskapur. Vóru menn í uppisetri, vóru góð ráð dýr. Nógvir seldu svart, men tað var ólógligt. Samstundis sum ráðini í 60-árunum batnaðu vaks rúsdrekkanýtslan í stórum. Serliga var tað hitt sterka ølið, sum føroyingar fóru at drekka. Í 1961 drukku føroyingar 175.000 litrar av øli, í 1969 540.000 litrar. Ølklubbar vórðu stovnaðir, men teir vóru bara fyri vaksnar menn. Ungdómurin rakst húsvillur í býnum. Eins og í forboðstíðini í USA í 20-unum vaks í Føroyum hesi árini fram stórur marknaður fyri ólógligari rúsdrekkasølu. Stórur forvinningur var hjá ídnastu svartabørssølumonnunum. Men teir spældu við eld, tí hetta var kriminelt virksemi. Í hesari fyrru sendingini um drykkjusiðir í Føroyum verður greitt frá allari tilgongdini fyri og eftir rúsdrekka- og útskeinkingarbannið í 1907, hvussu viðurskiftini broyttust komandi áratíggjuni, hvussu nýtslan og sølan á svarta marknaðinum vant upp á seg til politiið í 1973 gjørdi bart og fór í hernað móti tiltiknu svartabørsmonnunum í Kelduni í Havn. Suni Merkistein og Hans Petur Hansen leggja til rættis. Sendingin var fyrstu ferð í sjónvarpinum á heysti 2018. d7f06f2a-9318-4c01-93c5-835b0b9829f9 810510