Vágskálin

Vágskálin: Háskúlamaðurin við tí stóra lívsviljanum
15-05-2024
Bókin "Rasmus á Háskúlanum" hjá Guðruni Gaard verður løgd á vágskálina hesaferð

Bókin "Rasmus á Háskúlanum" hjá Guðruni Gaard verður løgd á vágskálina hesaferð

Rasmus Rasmussen og Símun av Skarði stovnaðu Føroya Fólkaháskúla í 1899. Hetta var ódnartak, sum fekk stóran týdning fyri andsmenningina hjá mongu næmingunum, ið fóru at ganga har.

Háskúlin helt fyrstu árini til í Føgrulíð á Borðoynni og flutti í 1910 út í Hornabø í Havn, har hann hevur verið síðan.

Rasmus Rasmussen varð føddur í 1871 í Miðvági og stóð til at arva stóran garð. Hann gjørdi heldur av at fara bókliga vegin og gekk á tveimum háskúlum í Danmark, Vallekilde og Askov.

Á Askov hitti hann Símun av Skarði, og teir gjørdu av at fara heim at stovna Føroya fyrsta háskúla.

Báðir vóru teir tjóðskaparmenn um ein háls og sótu á tingi fyri Sjálvstýrisflokkin. Símun skrivaði eisini tjóðsangin.

Rasmus eygleiddi og skrivaði upp alt tað, hann visti um plantur. Gav út lærubók um plantur í 1910 og Føroya Floru í 1936. Hann skrivaði eisini fyrstu føroysku skaldsøguna, "Bábilstornið", í 1909.

Hann misti trý børn og konuna millum 1927 og 1940. Hetta var meint høgg, men hann beit saman tenn og helt fram við sínum starvi.

Hans Jacob Kollslíð ummælir bókina og fegnast um hana, serliga tí maðurin, skrivað verður um, er so hugtakandi. Tað ávirkar ikki frásøgnina skeivan veg, at Guðrun Gaard er abbadóttir Rasmus. Heldur er tað ein fyrimunur.

Uni Arge leggur til rættis.

Vágskálin

Vágskálin er sending við mentanarligum ummælum. Tveir ummælarar eru við hvørja ferð, og í flestu førum verða bøkur vigaðar á vágskálini. Ummælini verða gjørd sum samrøður í útvarpsstovuni, og brot verða spæld úr tí, sum ummælt verður. Á vágskálina kunnu eisini verða lagdir sjónleikir, framsýningar og framførslur. Serlig rák í tíðini verða viðhvørt vigað og viðgjørd. Uni Arge leggur til rættis.
Sjónleikurin "Løstir" varð frumsýndur í Norðurlandahúsinum fríggjadagin, og vit hyggja nærri at honum
29-05-2024
Yrkingasøvnini "Eg hvessi mær knívin, eg komi heim" eftir Nansý Sunadóttir" og "Vit skulu upp og avstað" eftir Heðin M. Klein eru til viðgerðar.
22-05-2024
Bókin "Rasmus á Háskúlanum" hjá Guðruni Gaard verður løgd á vágskálina hesaferð
15-05-2024
Á fyrsta sinni verða røður ummæltar í sendingini, og talan er um tríggjar flaggrøður og eina 1. mai dags røðu
08-05-2024
Fyrst í apríl settu almennu Føroyar sjøtul á stórt mentanarligt framtak í New York
01-05-2024
Á vágskálini hesaferð er stuttsøgusavnið "Upp eftir enda" hjá Oddfríði Marna Rasmussen
17-04-2024
Á vágskálina hesaferð leggja vit til skaldsøguna "Summarið varar ikki alt árið longur" hjá Katrini Ottarsdóttir
10-04-2024
Vágskálin hesaferð snýr seg um móðurmálið, V. U. Hammershaimb og stavseting
03-04-2024
Ævisøgan um Robert McBirnie eftir Hilmar Jan Hansen verður vigað á vágskálini
27-03-2024
Frásagnarmedisin snýr seg um, at heilsustarvsfólk við at læra at greina bókmentir betur kunnu skilja sjúklingarnar.
20-03-2024
Skaldsøgan "Rangstøða" hjá Daniali Viðoy verður viðgjørd í sendingini
13-03-2024
Bárður Jákupsson og Tróndur Patursson eru gestir í sendingini hesaferð
06-03-2024