Speki

Speki: Nebbasild, eitt vistfrøðilig bindilið
11-06-2014
Fyrilestur hjá Kirstin Eliasen, Ph.D., havlívfrøðingi

Í mong ár hava granskarar á Havstovuni eygleitt hvussu orkan frá gróðri verður flutt upp til hægru verur, so sum tosk, hýsa og sjófugl, uttan at vita hvør vera hevur staðið fyri hesum flutningi.

Nebbasildin hevur tó verði undir illgruna, og í 2009 fór ein verkætlan í gongd til endamáls at kanna nebbasild og hennara vistfrøðiliga leiklut á føroyska landgrunninum.

Nebbasild hevur ein sjáldsaman atburð og er tí ikki altíð líka løtt at kanna, men komið varð fram til at skjótur vøkstur og føði er týdningarmikið fyri at hennara tilgongd skal verða góð.

Nakað óvæntað varð eisini funnið, at hitin í sjónum hevur ein stóran leiklut í hennara trivna. Fleiri sjófuglasløg eru sterkt tengt at nebbasild, serstakliga í burðartíðini, og er hetta einki undantak á føroyska landgrunninum.

Eitt sterkt samband varð funnið millum burðaravlopið hjá rytu og nebbasild. Við hesum kann burðaravlopið hjá rytu, ið er munandi lættari at máta enn nebbasild, nýtast sum eitt mát fyri støðuna hjá nebbasildini.

Hetta kann so aftur verða eitt hent amboð tá ið vinnulig fiskasløg, so sum toskur, skulu veiðast burðardygt.

Speki

Savnssending

 

Í Speki eru sjónvarpsfyrilestrar til teirra, sum vilja vita meira. Fyrilestrahaldararnir koma frá ymsum stovnum, ið hava við gransking at gera.

Speki er eitt úrslit av samstarvi millum Kringvarp Føroya og Fróðskaparsetur Føroya. Hugskotið aftanfyri Speki er at bjóða dygdargóða fólkaupplýsing um ymisk viðurskifti.

Talan er um klassiskar fyrilestrar. Karmurin er minimalistiskur. Talaða orðið er í miðdeplinum.

 

Fyrilestrarøðin kom fyrstu ferð á skránna í 2007, og er - eftir ein steðg í nøkur ár, nú tikin upp aftur. Sum so er Speki í somu sjangru sum fyrilestrar á eitt nú DK4, BBC Open University, TED.Com og Danskernes Akademi, sum er at síggja á DR2. Síðstnevnda røðin byrjaði í 2010.

 

Kringvarp Føroya er ein av týdningarmestu mentanarstovnunum í Føroyum. Tí er tað at miðla vitan ein týðandi táttur í public-service tilboðnum hjá Kringvarpinum.

 

Slag av sending: Sjónvarpsfyrilestrar

 

Málbólkur: 20+, áhugað í vísindum og vitan

 

Sendilongd: 20 min.

 

Samskipari fyri Fróðskaparsetrið er Anna Katrin Matras, annakm@setur.fo

 

Samskipari fyri Kringvarpið er Ivan Hentze Niclasen, in@kvf.fo

Subpolari meldurin broytir vistskipanir í Norðuratlantshavi. Fyrilestur hjá Hjálmar Hátún
23-04-2014
Fyrilestur hjá Petru E. Petersen
16-04-2014
Fyrilestur hjá Eydnu í Homrum
09-04-2014
Fyrilestur hjá Knud Simonsen, havfrøðingi
02-04-2014
Fyrilestur hjá Boga Hansen
26-03-2014
- Einstaklingur og sosialur felagsskapur. Fyrilestur hjá Vár í Ólavsstovu
19-03-2014
Fyrilestur hjá Erling Isholm
12-03-2014
Hví skulu vit hava hægri útbúgvingar í Føroyum, og hvussu skipa vit hesar? Fyrilestur hjá Gesti Hovgaard
18-12-2013
Fyrilestur hjá Marjuni Thomsen um umsorgan sum part av menniskjaligari umsorgan innan sjúkrarøktafrøðina
11-12-2013
Kári á Rógvi lýsir í fyrilestrinum viðurskiftini viðvíkjandi arbeiðsrætti í Føroyum
04-12-2013
Hvussu kann undirvísingin í náttúruvísindum gerast meira spennandi?
27-11-2013
Fyrilestur um ræstan mat sum serføroyskt matfyribrigdi
20-11-2013