Neyðugt við átøkum fyri at bøta um trygdina

Neyðugt er við átøkum fyri at bøta um trygdina umborð á føroyskum fiskiskipum. Tað sigur landsstýrið, nú umfatandi kanning staðfestir, at arbeiðsvanlukkur henda fýra ferðir so ofta umborð á fiskiskipi sammett við arbeiðsmarknaðin annars, meðan deyðsvanlukkurnar eru 30-40 ferðir títtari enn á landi.

Fleiri hava kanska havt ta fatan, men nú er tað skjalprógvað: Dekkið á fiskiskipi er vandamiklasta arbeiðsplássið. Annbjørg á Høvdanum, vinnusálarfrøðingur, hevur skrásett og greinað allar arbeiðsvanlukkur á fiskiskipi síðan 1972. Úrslitini vórðu løgd fram á Sjómannadøgunum.

Flestu vanlukkurnar á dekkinum

Hóast fiskimenn eru ein lutfalsliga lítil og minkandi partur av føroyska arbeiðsmarknaðinum – fiskimenn eru seinastu 10 árini farnir úr 10 prosentum niður í fimm prosent av arbeiðsfjøldini – eru arbeiðsvanlukkurnar umborð á fiskiskipi nógv títtari enn í øðrum vinnum.

Ein triðingur av øllum arbeiðsvanlukkum henda á sjónum. 27 prosent av arbeiðsvanlukkunum henda umborð á fiskiskipum. Oftast á dekkinum, har fiskimenn verða raktir av onkrum leysum luti, veiri ella togi.

Nógvir skaðar henda eisini, tí fiskimaðurin dettur á mangan dandandi dekkinum, og triðtíttasta orsøkin er, at fiskimaðurin kleimist, fær sonevndar "kleimiskaðar."

Meira enn í grannalondunum

Lutfalsliga eru arbeiðsvanlukkurnar umborð á fiskiskipi fýra ferðir so títtar sum á arbeiðsmarknaðinum annars.

Deyðsvanlukkurnar eru eisini títtar umborð á fiskiskipi. Sambært hagtølunum doyr í meðal ein føroyskur fiskimaður um árið fyri hvørjar 1000 fiskimenn í vinnu.

Tað er meira enn í grannalondunum Danmark, Norra og Íslandi, har deyðsvanlukkurnar eru millum 0,5 og 0,8 um árið fyri hvørjar 1000 fiskimenn í vinnu.

73 fiskimenn doyðu frá 1972-2014

73 fiskimenn eru deyðir í vanlukku umborð á føroyskum fiskiskipum frá 1972 til 2014. Seinastu 20 árini, síðani 1994, eru 32 fiskimenn deyðir umborð.

2. apríl í 1998 doyðu fimm fiskimenn, tá trolbáturin Sjóborgin gekk burtur á Norðhavinum. Og 20. apríl í 2007 doyðu 11 fiskimenn umborð á Hercules, tá eldur kom í skipið, meðan tað var til fiskiskap í Kyrrahavinum.

Tað er størsta vanlukka umborð á fiskiskipi undir føroyskum flaggi í nýggjari tíð. Fleiri ár eru tó, har eingin er deyður í arbeiðsvanlukku umborð á føroyskum fiskiskipi.

Fyrsta kanningin av sínum slag

Samanumtikið eru deyðsvanlukkurnar umborð á fiskiskipi millum 30 og 40 ferðir títtari enn í øðrum vinnum á landi, staðfestir umfatandi kanningin hjá Annbjørg á Høvdanum.

Umfatandi kanningin av arbeiðsvanlukkum umborð á føroyskum fiskiskipum seinastu 42 árini varð løgd fram á ráðstevnu um trygd á sjónum, ið varð partur av Sjómannadøgunum.

Hetta er fyrstu ferð, at eitt tílíkt yvirlit er gjørt. Høgni Hoydal, landsstýrismaður í fiskivinnumálum, umboðaði landsstýrið á ráðstevnuni. Hann umsitir tilbúgvingina á sjónum.

Málið verður tikið upp í landsstýrinum

Á ráðstevnuni boðaði landsstýrismaðurin frá, at spurningurin um trygdina og arbeiðsumstøðurnar umborð á føroyskum fiskiskipum verða nú tikin upp í landsstýrinum og við teir myndugleikar, sum so ella so vara av trygdini.

Eisini manningarfeløgini og Reiðarafelagið verða boðsend á fund, upplýsti Høgni Hoydal, landsstýrismaður í fiskivinnumálum, á ráðstevnuni.

Kanningin hjá Annbjørg á Høvdanum staðfestir, at talið av vanlukkum umborð á føroyskum fiskiskipum er lækkað seinastu 20 árini. Men framvegis er dekkið á fiskiskipi nógv tað vandamesta arbeiðsplássið.