Fingu Grønland fyri Vesturindisku oyggjarnar

Fingu Grønland fyri Vesturindisku oyggjarnar
Áhugaverd skjøl er komin undan kavi á danska ríkisskjalasavninum
 
07.08.2016 - 10:18

At Danmark seldi Vesturindisku oyggjarnar til USA fyri 100 árum síðani, fekk eisini avgerandi týdning lagnu Grønlands, vísa skjøl í danska ríkisskjalasavninum.

Danmark seldi USA oyggjarnar fyri 25 milliónir dollarar, ella umleið 100 milliónir kr. í okkara peningi,  tann 4. august í 1916. 

Samstundis tryggjaði Danmark sær, at amerikanarar tóku undir við, at Danmark fekk valdið á Grønlandi, skrivar sjónvarpsstøðin TV2.

Stríddust við norðmenn

Um hetta mundið stríddust Danmark og Noreg um rættin til partar av Grønlandi. Norðmenn settu búgv á eysturstrondini, og danir vóru vestanfyri.

Tá Vesturindisku oyggjarnar vórðu seldar, fingu danir amerikanarar at skriva undir eitt skjal, sum sigur, at USA skuldi styðja Danmark í øllum málum, sum viðvíktu Grønlandi. 

Robert Lansing, sum tá var amerikanskur uttanríkisráðharri, skrivaði undir skjalið í New York.

Erik Gøbel, granskari á ríkisskjalasavninum, sigur við TV2, at skjalið er framvegis í gildi, hóast tað er hundrað ára gamlt. 

Støðin í Thule

Løgfrøðiliga er Grønland á donskum hondum. Tað var eisini atvoldin til, at USA noyddist at spyrja Danmark um loyvi at byggja støðina í Thule, sigur hann.

Danmark og grønlendska landsráðið stevndu seinni Noreg fyri altjóða dómstólin í Haag, og Danmark vann sakarmálið í 1933, serliga tí amerikanarar styðjaðu Danmark, sigur Erik Gøbel.

Tað bant USA seg til í skjalinum um Vesturindisku oyggjarnar 4. august í 1916. Tí er Grønland partur av ríkisfelagsskapinum, sigur granskarin á danska ríkisskjalasavninum við TV2. 

Er kopiera
Nýggjastu sendingar í ÚV
Mánadag 5. januar
Nú er kósin sett og vit hyggja at 2026
202259
Mánadag 5. januar
Morgunlestur mánadagur 5.januar 2025
202087
Sunnudag 4. januar
Ættirnar syngja og suða
202225
Sunnudag 4. januar
Bolero - Nýggjárstónleikur
202219
Nýggjastu sendingar í SV
Mánadag 5. januar
Veðrið
202274
Sunnudag 4. januar
Møti hjá Frelsunarherinum
202233
Sunnudag 4. januar
Andakt við Rasmus Petersen
202230
Fríggjadag 2. januar
Veðrið
202182
Hósdag 1. januar
Upp á gólv
202150