Bóndin gevur seyðinum, men fóðrar seyðin

22.01.2020 - 09:25
Mentan
Bóndin gevur seyðinum, men fóðrar seyðin
Tvey sagnorð, sum taka hvør sítt fall, eru geva og fóðra. Tú gevur seyðinum, men fóðrar seyðin. Tað ber ikki til at fóðra seyðinum
Tilvildarlig mynd

'Bóndin gevur seyðinum hoyggj' ella 'Bóndin fóðrar seyðin við hoyggi.'

Summi sagnorð kunnu standa framman fyri bæði hvønnfall og hvørjumfall.

Tey taka bæði hvønnfalsávirki og hvørjumfalsávirki:
'Bóndin gevur seyðinum'. Hvørjum gevur hann? Seyðinum - hvørjumfall.

Okkum nýtist ikki at siga, hvat seyðurin fær - hann fær at eta. Men vit kunnu leggja aftrat: 'Bóndin gevur hoyggj.' Hvat (ella hvønn) fær seyðurin? Hoyggj - hvønnfall.

Vit geva eisini øðrum: kettuni, hundinum, hønunum, neytunum, rossunum.

Men eftir at tey, sum geva kríatúrum, eru farin at keypa fóður, eru summi farin at fóðra í staðin fyri at geva. Og so verður onkuntíð sagt: 'Bóndin fóðrar seyðinum'. Men tað er skeivt, tí 'fóðra' kann ikki taka hvørjumfall.

'At fóðra' kann bara taka hvønnfall: 'Bóndin fóðrar seyðin'. Og vit kunnu fóðra kettuna, kúnna og rossið.

Skulu vit tilskila, hvat seyðurin fær, tá ið hann verður fóðraður, so mugu vit hava eina fyriseting aftrat: 'Bóndin fóðrar við hoyggi'. Við hvørjum? Við hoyggi - hvørjumfall.

So tá ið vit siga 'fóðra' er tað beint øvut av at 'geva': Tann, sum fær, er hvønnfall, og tað, sum verður givið, fær 'við' frammanfyri og verður hvørjumfall: við hvørjum.
- Men vilja vit hava snøgt og lætt mál, er betri at brúka orðið, geva: 'Bóndin gevur seyðinum' - 'Bóndin gevur hoyggj.'

 
Er kopiera

Tak niður

Nýggjastu sendingar í ÚV
Leygardag 24. september
Brunsj við Oddbjørg Johansen
145259
Leygardag 24. september
Morgunlestur leygardagur 24.september 2022
144967
Fríggjadag 23. september
Breddin - Prísvøkstur, Sernám og Italia
145216
Fríggjadag 23. september
Góðan morgun Føroyar 23.09.2022
145212
Fríggjadag 23. september
Morgunlestur fríggjadagur 23. september 2022
144966
Nýggjastu sendingar í SV
Mánadag 19. september
3-2
145026
Sunnudag 18. september
Andakt við Karinu Magnussen
144956
Sunnudag 18. september
Møti úr Berøa
144955
Mánadag 12. september
3-2
144653
Mánadag 12. september
Úr savninum: One of a Kind - Rúna á Heygum
144618