Bóndin gevur seyðinum, men fóðrar seyðin

22.01.2020 - 09:25
Mentan
Bóndin gevur seyðinum, men fóðrar seyðin
Tvey sagnorð, sum taka hvør sítt fall, eru geva og fóðra. Tú gevur seyðinum, men fóðrar seyðin. Tað ber ikki til at fóðra seyðinum
Tilvildarlig mynd

'Bóndin gevur seyðinum hoyggj' ella 'Bóndin fóðrar seyðin við hoyggi.'

Summi sagnorð kunnu standa framman fyri bæði hvønnfall og hvørjumfall.

Tey taka bæði hvønnfalsávirki og hvørjumfalsávirki:
'Bóndin gevur seyðinum'. Hvørjum gevur hann? Seyðinum - hvørjumfall.

Okkum nýtist ikki at siga, hvat seyðurin fær - hann fær at eta. Men vit kunnu leggja aftrat: 'Bóndin gevur hoyggj.' Hvat (ella hvønn) fær seyðurin? Hoyggj - hvønnfall.

Vit geva eisini øðrum: kettuni, hundinum, hønunum, neytunum, rossunum.

Men eftir at tey, sum geva kríatúrum, eru farin at keypa fóður, eru summi farin at fóðra í staðin fyri at geva. Og so verður onkuntíð sagt: 'Bóndin fóðrar seyðinum'. Men tað er skeivt, tí 'fóðra' kann ikki taka hvørjumfall.

'At fóðra' kann bara taka hvønnfall: 'Bóndin fóðrar seyðin'. Og vit kunnu fóðra kettuna, kúnna og rossið.

Skulu vit tilskila, hvat seyðurin fær, tá ið hann verður fóðraður, so mugu vit hava eina fyriseting aftrat: 'Bóndin fóðrar við hoyggi'. Við hvørjum? Við hoyggi - hvørjumfall.

So tá ið vit siga 'fóðra' er tað beint øvut av at 'geva': Tann, sum fær, er hvønnfall, og tað, sum verður givið, fær 'við' frammanfyri og verður hvørjumfall: við hvørjum.
- Men vilja vit hava snøgt og lætt mál, er betri at brúka orðið, geva: 'Bóndin gevur seyðinum' - 'Bóndin gevur hoyggj.'

 
Er kopiera

Tak niður

Sí eisini

10.03.22
136736
06.09.21
128226
10.05.21
124049
Nýggjastu sendingar í ÚV
Fríggjadag 27. mai
Nón 27. mai 2022
140205
Fríggjadag 27. mai
Grønt orkuskifti og kvinnur í politikki
140184
Fríggjadag 27. mai
Góðan morgun Føroyar 27.05.2022
140183
Fríggjadag 27. mai
Morgunlestur fríggjadagur 27.mai 2022
139981
Hósdag 26. mai
RagnarRokk 26.mai 2022
139459
Nýggjastu sendingar í SV
Hósdag 26. mai
Guðstænasta úr Miðvágs kirkju
140163
Hósdag 26. mai
Sært tú meg 3:3
140155
Hósdag 26. mai
Andakt við Emil Olsen
140162
Mánadag 23. mai
3-2
140037
Sunnudag 22. mai
Andakt við Andriasi Magnussen
139968