Bóndin gevur seyðinum, men fóðrar seyðin

22.01.2020 - 09:25
Mentan
Bóndin gevur seyðinum, men fóðrar seyðin
Tvey sagnorð, sum taka hvør sítt fall, eru geva og fóðra. Tú gevur seyðinum, men fóðrar seyðin. Tað ber ikki til at fóðra seyðinum
Tilvildarlig mynd

'Bóndin gevur seyðinum hoyggj' ella 'Bóndin fóðrar seyðin við hoyggi.'

Summi sagnorð kunnu standa framman fyri bæði hvønnfall og hvørjumfall.

Tey taka bæði hvønnfalsávirki og hvørjumfalsávirki:
'Bóndin gevur seyðinum'. Hvørjum gevur hann? Seyðinum - hvørjumfall.

Okkum nýtist ikki at siga, hvat seyðurin fær - hann fær at eta. Men vit kunnu leggja aftrat: 'Bóndin gevur hoyggj.' Hvat (ella hvønn) fær seyðurin? Hoyggj - hvønnfall.

Vit geva eisini øðrum: kettuni, hundinum, hønunum, neytunum, rossunum.

Men eftir at tey, sum geva kríatúrum, eru farin at keypa fóður, eru summi farin at fóðra í staðin fyri at geva. Og so verður onkuntíð sagt: 'Bóndin fóðrar seyðinum'. Men tað er skeivt, tí 'fóðra' kann ikki taka hvørjumfall.

'At fóðra' kann bara taka hvønnfall: 'Bóndin fóðrar seyðin'. Og vit kunnu fóðra kettuna, kúnna og rossið.

Skulu vit tilskila, hvat seyðurin fær, tá ið hann verður fóðraður, so mugu vit hava eina fyriseting aftrat: 'Bóndin fóðrar við hoyggi'. Við hvørjum? Við hoyggi - hvørjumfall.

So tá ið vit siga 'fóðra' er tað beint øvut av at 'geva': Tann, sum fær, er hvønnfall, og tað, sum verður givið, fær 'við' frammanfyri og verður hvørjumfall: við hvørjum.
- Men vilja vit hava snøgt og lætt mál, er betri at brúka orðið, geva: 'Bóndin gevur seyðinum' - 'Bóndin gevur hoyggj.'

 
Er kopiera

Tak niður

Nýggjastu sendingar í ÚV
Fríggjadag 9. desember
Góðan morgun Føroyar 09. desember 2022
149185
Fríggjadag 9. desember
Morgunlestur fríggjadagur 9. desember 2022
148413
Hósdag 8. desember
RagnarRokk: Tim Bowness um Butterfly Mind
148284
Hósdag 8. desember
RagnarRokk: David Readman um Medusa
148283
Hósdag 8. desember
Góðan morgun Føroyar 08. desember 2022
149097
Nýggjastu sendingar í SV
Hósdag 8. desember
Løgtingsval 2022
149167
Mikudag 7. desember
Valfundur á Skúlatrøð, Klaksvík
149039
Týsdag 6. desember
Framsókn í Tinginum
148999
Mánadag 5. desember
Sjálvstýri í Andglettinum
148753