Kreppuárini miklu

Sjóvinnubankin, Føroya Fiskaexport og Føroya Ferðamannafelag verða stovnað
24-02-2026
Saltsilan á Drelnesi verður bygd og bumbað, Thorshavns Mælkeforsyning byggir út og Føroya Ferðamannafelag verður stovnað eru millum evnini hesuferð

Í januar 1929 tekur Føroya Skipara- og Navigatørfelag stig til at stovna Sjóvinnulánsgrunnin, sum skuldi luttaka í fíggingini av vinnuni. Og felagið sendur samstundis eitt opið bræv til Føroya fólk, um at seta pening í grunnin.

Tað er merkisvert, at tað var felagið hjá yvirmonnunum, og ikki reiðararnir, ið tóku hetta stigið, og hetta endurspeglar helst væl ta serligu ognarmentanina, sum eyðkendi fiskivinnuna.

Skipara- og Navigatørfelagið setti 5.000 krónur í grunnin og Fiskimannafelagið somu upphædd. Føroya Skipara- og Navigatørfelag skipaði eisini fyri húsainnsavning, samstundis sum skrivari felagsins, Rikard Long, í bløðunum royndi at skapa áhuga fyri grunninum. Málið var at fáa til vega 300.000 krónur, men skrædlið í Wall Street í oktober 1929 ávirkaði eisini støðuna í Føroyum, og innsavningin steðgaði upp.

21. februar 1931 bjóðaði Christian Holm Jacobsen, keypmaður, Skipara- og Navigatørfelagnum á fund, har ið bert eitt mál var á dagsskránni: Stovning av einum banka við hjálp frá stovnsfænum hjá Sjóvinnulánsgrunninum. Á fundinum luttók eisini Thorstein Petersen, sakførari.

Tann 30. mai 1931 var aðalfundur í Sjóvinnulánsgrunninum, sum nú hevði teknað 220.000 krónur, harav tó bert 50.000 krónur vóru inngoldnar.
Ætlanin var, at nýggi bankin skuldi lata upp longu í oktober 1931. Men tað eyðnaðist ikki.

20. september 1932 boðaði nevndin í Sjóvinnulánsgrunninum til stovnandi aðalfund í bankanum. Aðalfundurin, sum varð hildin í Fráhaldshúsinum 6. oktober 1932, samtykti at stovna P/F Sjóvinnubankan við einum partapeningi upp á 300.000 krónur, har av helvtin skuldi inngjaldast. Føroya Løgting var størsti partaeigari við 60.000 krónum, og næststørsti partaeigari var Skipara- og Navigatørfelagið við 20.000 krónum.

Og 15. desember 1932 lat Sjóvinnubankin upp í Gongini í Havn.

Fyrsta deildin hjá Sjóvinnubankanum læt upp í Sørvági í oktober 1942, og tað var bretska hervaldið, sum hevði umleið 4.000 hermenn í Vágum, sum heitti á bankan um at stovna deildina. Áheitanin fór fyrst til Føroya Banka, men hann hevði ikki gjørt sær greitt, at nú vóru tveir bankar í Føroyum. Føroya Banki bíðaði ov leingi, og tí fekk Sjóvinnubankin møguleikan.

Næsta deildin hjá Sjóvinnubankanum læt ikki upp fyrr enn í 1955 í Klaksvík. Farið varð undir at byggja deildina longu í 1949, men trupla tíðin hjá bankanum fyrst í 1950-árunum gjørdi, at hon læt ikki upp fyrr enn í 1955. Síðani gekk skjótt at stovna fleiri deildir kring landið.

Í 1990-árunum sansaði aftur at í Sjóvinnubankanum. Og 6. oktober 1992 varð Sjóvinnubankin endurfíggjaður eftir at vera farin av knóranum. Og eftir partabrævabýtið í 1993 vórðu Sjóvinnubankin og Føroya Banki lagdir saman í 1994.

Í hesari sendingini verður eisini nomið við sermerktu saltsiluna á Drelnesi, Thorshavns Mælkeforsyning og Margarinfabrik, samferðsluútbyggingar í 1930-árunum, Føroya Ferðamannafelag verður stovnað, og hvørji tiltøk løgtingið setur í verk fyri at tryggja at Føroyar fáa vørur eftir at Seinri heimsbardaga brast á í 1939.

Í sendingini tosa vit við Hans Andrias Sølvará, Ólav Rasmussen, Einar Larsen, Johnny í Grótinum og Maluna Marnersdóttir.

 

Kreppuárini miklu

Kreppuárini miklu er stuttrøð í seks pørtum, sum viðger 1930-árini í bæði útlendskum og føroyskum høpi. Politiska støðan, tónleikur, list og bókmentir í tíðarskeiðnum eru millum evnini, ið verða lýst.

Gunnar Nolsøe leggur til rættis.

Saltsilan á Drelnesi verður bygd og bumbað, Thorshavns Mælkeforsyning byggir út og Føroya Ferðamannafelag verður stovnað eru millum evnini hesuferð
24-02-2026
Hóast tríatiárini eru kreppuár, komu seks føroyskar skaldsøgur út í Føroyum í hesum tíggjuáraskeiði
17-02-2026
H. C. W. Tórgarð letur úr hondum bóklingin "Føroysk hús" og fyrsta HM-kappingin í fótbólti fer av barkastokki
10-02-2026
Hesuferð verður eitt nú nomið við hvørja støðu føroyska málið hevði í 1930-árunum, flaggstríðið, jarðarlóggávuna, og at Vinnuflokkurin og seinri Fólkaflokkurin verða stovnaðir
03-02-2026
Fyrsta sildaverksmiðjan í Føroyum varð bygd í Kollafirði, farið varð undir revahald í Føroyum, Føroya Bjór fór undir at gera sodavatn og klaksvíkingar fingu streym
08-12-2025
Vit lýsa eitt nú vitjanina hjá Charles Lindbergh, havhestasjúkuna, ið tók seg upp í 1930, tyfusgrindina í Klaksvík og tuberklarnar, ið eisini gjørdu nógv um seg í tríatiárunum
02-12-2025
Hví gjørdi kreppan á Wall Street í 1929 sítt til, at Hitler kom til valdið? Og hvussu bar Hitler seg at við at fáa diktatoriskt vald eftir so stuttari tíð?
25-11-2025