Fingu bara helvtina í tøkugjaldi fjør

Í gjár staðfesti Havbúnaðarfelagið, at samlaða tøkan av alilaksi var knapt 73.000 tons í fjør.

Tað eru 5.000 tons minni enn í 2019, men heili 8.000 tons meira enn í 2018. Samanumtikið er 2020 næstbesta árið hjá alivinnuni, tá talan er um tøku av alilaksi í tonsum.

Men fyri landskassan verður árið í fjør tó tað soltnasta, hvat beinleiðis inntøkum frá alivinnuni viðvíkur.

80 mió. kr.

Sambært nýggjastu tølunum frá Gjaldstovuni, sum fevna um fyrstu 11 mánaðirnar, eru komnar 80 milliónir krónur inn í tøkugjaldi fyri 2020.

Tað eru 95 milliónir krónur minni enn tær 175 milliónirnar í tøkugjaldi, sum landsstýrið roknaði við at fáa, tá fíggjarlógin fyri 2020 varð samtykt.

Inntøkumetingin fyri 2020 - tær 175 milliónirnar - varð tó sett lægri, tá fíggjarlógin fyri 2021 varð umrødd. Tá roknaði landsstýrið við, at hesar 175 milliónirnar fóru at tódna niður í 130 milliónir.

Inntøkutølini fyri 2020 fevna bara um fyrstu 11 mánaðirnar. Skulu vit samanbera við 2019, so komu tilsamans 17 milliónir í tøkugjaldi í landskassan, eftir at 11.mánaðurin var liðugt gjørdur upp.

Higartil er tó bara ein millión komin aftrat teimum 80 milliónunum, sum landskassin fekk í tøkugjaldi fyrstu 11 mánaðirnar av 2020.

Marknaðarprísurin ávirkar gjaldið

Tøkugjaldið til landskassan fyri føroyskan alilaks verður ásett eftir miðal altjóða marknaðarprísinum, soleiðis sum hann er ásettur á norska Fish Pool Index.

Har hevur prísurin verið lágur síðani í summar, og hann kom ongantíð uppaftur síðstu mánaðirnar av 2020, eins og prísurin gjørdi tað síðstu mánaðirnar av 2019.

Tøkugjaldið verður ásett soleiðis, at:
- Er miðal altjóða marknaðarprísurin 36 krónur fyri kilo ella hægri, er gjaldið 5%
- Er miðal altjóða marknaðarprísurin millum 36 og 32 krónur fyri kilo, er gjaldið 2,5%
- Og er miðal altjóða marknaðarprísurin lægri enn 32 kr. fyri kilo, er gjaldið 0,5%

Tí hevur altjóða marknaðarprísurin stóra ávirkan á tøkugjaldið í landskassan.

Lækkaðu metingina fyri í ár

Lági laksaprísurin hevur eisini fingið landsstýrið at lækka inntøkumetingina fyri 2021.

Tá fíggjarlógaruppskotið varð borið í løgtingið í fjørheyst varð roknað við 160 milliónum krónum í tøkugjaldi frá alivinnuni.

Men tá avtornaði, og fíggjarlógin fyri 2021 varð samtykt, var henda inntøkukmeting tódnað niður í 133 milliónir krónur.

Tá galdandi skipan við tøkugjaldi fór at virka í 2016, fekk landskassin 161 milliónir krónur í inntøku frá tøkugjaldinum.

Árið eftir var tøkugjaldið 158 milliónir, í 2018 var tøkugjaldið 136 milliónir, í 2019 var tøkugjaldið 140 milliónir - og sum nevnt í áðni, so eru 80 milliónir krónur krónur higartil komnar í landskassan frá tøkugjaldi fyri 2020.