1920-árini vóru eisini merkt av einum virðisstríði

1920-árini vóru eisini merkt av einum virðisstríði
Øll tóku ikki jazztónleikin og tann meiri avbjóðandi klædnamótan og dansin til sín. Tey virðiskonservativu dámdu als ikki hetta nýggja rákið, men tað gjørdu tey ungu
 
28.04.2025 - 13:21

The Roaring Twenties ella Tey Brølandi Tjúgini verða eisini nevnd tey gyltu árini, tá talan er um jazztónleikin, hvørs uppruni er at finna í Norðuramerika, har røturnar eru littir tónleikarar í amerikonsku suðurstatunum, ið eru samantvinnaðar við siðbundnum amerikonskum fólkatónleiki í 1800 talinum.

Í byrjanini var jazztónleikurin ávirkaður av eitt nú ragtime, europeiskum samtíðar dansitónleiki, marchtónleiki, negro spirituals og blues.

Men júst nær, ið jazztónleikurin gerst ein sjálvstøðug sjangra, er torført at siga. Men hildið verður, at fyrsta tíðarskeiðið í jazzsøguni byrjar í New Orleans seinast í 1800 talinum, og tað er við kornettblásaranum Buddy Bolden sum ein hin kendasti tónleikarin.

New Orleans var tá kendur fyri – eisini í altjóða høpi, at vera ein stuttleikabýur, har ið nógvir møguleikar vóru innan undirhalds- og tónleikavinnuna. Og í Storyville, ið var stuttleikamiðdepilin í býnum, spældu eisini – heilt fram til Fyrra heimsbardaga, nógvir av teimum jazztónleikarunum, sum framvegis teljast millum stóru slóðbrótararnar innan jazzin.

Seinra partin av 1920-árunum herjar Charleston-fepurin, sum er dansur, ið tók seg upp millum tey svørtu í Charleston í Suðurdakota í umleið 1920 og frá 1925 ella har á leið var Charleston dansurin hægsti móti allastaðni, og eisini í Europa.

Dansurin hevði við sær, at beinini svingaðu longur upp, samstundis sum kjólarnir gjørdust styttri, eins og Charleston mest sum gjørdist eitt súmbol ella ein ímynd av 1920-árunum.


Fyrsta føroyska jazzorkestrið varð longu stovnað í 1923

Jazztónleikurin kom eisini skjótt til Føroyar. Longu í 1923 var fyrsta føroyska jazzorkestrið – Jazzband Triumph, stovnað, bara seks ár eftir at heimsins fyrsta jazzpláta kom út.

Í sendingini hesuferð viðgera vit gylta tíðarskeiðið, tá talan er um jazztónleikin, og vit tosa við Knút Háberg Eysturstein og Maluna Marnersdóttir, samstundis sum vit eisini hoyra eina ørgrinnu av tónleiki frá hesum tíðarskeiði.

Tú kanst hoyra sendingina her:

 

1740292

 

Er kopiera
Nýggjastu sendingar í ÚV
Mikudag 23. september
Vágskálin: Tóroddur kortsluttar vit og skil
213414
Mikudag 23. september
Skratsj 23. septembur 2026
213696
Mikudag 23. september
Eitt korter við klassiskum - 23. sep 2026
213680
Mikudag 23. september
Heilsuhornið
213673
Nýggjastu sendingar í SV
Mikudag 23. september
Dagur og vika - teknmálstulkað
213666
Týsdag 22. september
Veðrið
213650
Mánadag 21. september
Dagur og vika við 3-2 - teknmálstulkað
213602
Mánadag 21. september
Veðrið
213585
Sunnudag 20. september
Andakt
213532