1920-árini vóru eisini merkt av einum virðisstríði

1920-árini vóru eisini merkt av einum virðisstríði
Øll tóku ikki jazztónleikin og tann meiri avbjóðandi klædnamótan og dansin til sín. Tey virðiskonservativu dámdu als ikki hetta nýggja rákið, men tað gjørdu tey ungu
 
28.04.2025 - 13:21

The Roaring Twenties ella Tey Brølandi Tjúgini verða eisini nevnd tey gyltu árini, tá talan er um jazztónleikin, hvørs uppruni er at finna í Norðuramerika, har røturnar eru littir tónleikarar í amerikonsku suðurstatunum, ið eru samantvinnaðar við siðbundnum amerikonskum fólkatónleiki í 1800 talinum.

Í byrjanini var jazztónleikurin ávirkaður av eitt nú ragtime, europeiskum samtíðar dansitónleiki, marchtónleiki, negro spirituals og blues.

Men júst nær, ið jazztónleikurin gerst ein sjálvstøðug sjangra, er torført at siga. Men hildið verður, at fyrsta tíðarskeiðið í jazzsøguni byrjar í New Orleans seinast í 1800 talinum, og tað er við kornettblásaranum Buddy Bolden sum ein hin kendasti tónleikarin.

New Orleans var tá kendur fyri – eisini í altjóða høpi, at vera ein stuttleikabýur, har ið nógvir møguleikar vóru innan undirhalds- og tónleikavinnuna. Og í Storyville, ið var stuttleikamiðdepilin í býnum, spældu eisini – heilt fram til Fyrra heimsbardaga, nógvir av teimum jazztónleikarunum, sum framvegis teljast millum stóru slóðbrótararnar innan jazzin.

Seinra partin av 1920-árunum herjar Charleston-fepurin, sum er dansur, ið tók seg upp millum tey svørtu í Charleston í Suðurdakota í umleið 1920 og frá 1925 ella har á leið var Charleston dansurin hægsti móti allastaðni, og eisini í Europa.

Dansurin hevði við sær, at beinini svingaðu longur upp, samstundis sum kjólarnir gjørdust styttri, eins og Charleston mest sum gjørdist eitt súmbol ella ein ímynd av 1920-árunum.


Fyrsta føroyska jazzorkestrið varð longu stovnað í 1923

Jazztónleikurin kom eisini skjótt til Føroyar. Longu í 1923 var fyrsta føroyska jazzorkestrið – Jazzband Triumph, stovnað, bara seks ár eftir at heimsins fyrsta jazzpláta kom út.

Í sendingini hesuferð viðgera vit gylta tíðarskeiðið, tá talan er um jazztónleikin, og vit tosa við Knút Háberg Eysturstein og Maluna Marnersdóttir, samstundis sum vit eisini hoyra eina ørgrinnu av tónleiki frá hesum tíðarskeiði.

Tú kanst hoyra sendingina her:

 

1740292

 

Er kopiera
Nýggjastu sendingar í ÚV
Leygardag 17. januar
Jambalaja - 170126
202831
Leygardag 17. januar
Vikugesturin: Litrík og stríðsfús
202823
Leygardag 17. januar
Vikan 17. januar 2026
202822
Leygardag 17. januar
Upp á tá - 160126
202819
Nýggjastu sendingar í SV
Fríggjadag 16. januar
Veðrið
202797
Hósdag 15. januar
Veðrið
202738
Mikudag 14. januar
Dagur og vika - teknmálstulkað
202632
Týsdag 13. januar
Veðrið
202610