Her hvílir…

Í fornfrøðiliga útgrevstrinum á Sondum á Sandi komu fólk frá Tjóðsavninum í vikuni fram á ein rúnastein.

23.07.2026 - 09:00

Rúnasteinurin lá í gólvinum í einum bygningi, sum er givin fram í fornfrøðiliga útgrevstrinum í summar. Tað er sjáldsamt, at ein rúnarsteinur verður funnin í Føroyum. Fornfrøðingarnir á Tjóðsavninum halda seg kunna lesa nakrar av rúnunum, men fyri at fáa so nógva vitan sum gjørligt um rúnarsteinin, hava tey vent sær til ein rúnufrøðing, sum kemur til Føroyar síðst í august at kanna rúnarsteinin nærri.

Rúnasteinurin, Útgrevstur á Sondum á Sandi

Ringt er at týða rúnirnar, men tað sæst, at okkurt er rist inn í steinin

Rúnasteinurin, Útgrevstur á Sondum á Sandi

Verður lýst við lyktum, so síggjast rúnirnar. (Mynd: Tjóðsavnið)

a_1772-5_SITE01

Lurta eftirsamrøðuni við Helga Michelsen, fornfrøðingi á Tjóðsavninum, har hann greiðir frá um rúnasteinin.

Vit kunnu lesa nakrar rúnir, so bara fyri at gera eina leystliga meting, so kann standa: Her hvílur... sigur Helgi Michelsen, fornfrøðingur.

Rúnarsteinurin er viðbrekin, nú hann er komin undan kavi, og fyri at verja rúnarsteinin, verður hann fluttur av grevstrinum á Tjóðsavnið.

Rúnasteinurin, Útgrevstur á Sondum á Sandi

Rúnasteinurin lá í gólvinum í einum elligomlum bygningi.

Millum aðrar fornlutir, sum eru funnir í útgrevstrinum á Sondum í summar, eru brot av einari lítlari standmynd av Mariu moy við Jesusbarninum, og ein kola, sum er ein lítil lýsi- ella oljulampa.

Fornlutirnir kunnu hava samband við kristna trúgv og átrúnaðarligt virksemi á staðnum, og hildið verður, at bygningurin, ið er grivin fram, møguliga er eitt bønhús úr miðøld.

Rúnasteinurin, Útgrevstur á Sondum á Sandi

Brot av einari lítlari standmynd av Mariu moy við Jesusbarninum, er eisini funnin í bønhústoftini. (Mynd: Tjóðsavnið)

Rúnasteinurin, Útgrevstur á Sondum á Sandi

Alt bendir á, at toftirnar eru eitt gamalt bønhús frá miðøldini.

Bygningurin vendir eystur og vestur, og hevur inngongd í vesturendanum. Hesi byggilistarligu eyðkenni eru vanlig í miðaldarligum bønhúsum og kapellum. Føroysk dømi um eystur og vesturvend bønhús við inngongd í vesturendanum eru bønhúsið á Bønhúsbergi í Mykinesi, Bønhústoft í Leirvík og toftin niðri á Bakka á Velbastað.

Tjóðsavnið heldur fram við útgrevstrinum til síðst í august.

Kelda: Tjóðsavnið