Útlánini vaksa, men eingin váði er í bankageiranum

Eingi greið tekin eru um systemiskar váðar í føroyska bankageiranum, hóast útlánini halda fram  at vaksa.

Tað upplýsir Váðaráðið, sum hevur havt sín 15. fund.

Í juli var útlánsvøksturin frá føroyskum og donskum peninga- og realkredittstovnum til føroysku kundarnar 8,6% samanborið við árið fyri. Útlánsvøksturin frá føroysku bankunum var 5,5 prosent í juli samanborið við árið fyri. Samstundis var útlánsvøksturin 15,5 prosent frá realkredittstovnum til føroysku húsarhaldini. Tað eru tískil fyrst og fremst sethúsalánini frá donsku realkredittstovnunum, ið toga samlaða útlánsvøksturin upp á 8,6 prosent.

Útlánsvøksturin hjá føroysku bankunum upp á 5,5 prosent er hinvegin ikki togaður upp av øktum útlánum til húsarhaldini, men til vinnuna og kommunurnar. 

Útlánini vaksin í ár

Í 2020 var útlánsvøksturin hjá føroysku bankunum lítil og lá um 0 prosent meginpartin av árinum og umleið 3-4 prosent hjá føroysku og donsku peninga- og realkredittstovnunum tilsamans. Útlánsvøksturin vendi um ársskiftið, og hevur verið støðugt vaksandi í ár. 

Vøksturin í sethúsaprísunum heldur fram, men fá húski hava skuld, sum tríggjar ferðir størri enn inntøkan. Hækkandi sethúsaprísirnir kunnu tó gera tað torført hjá ungum fólki, ið skulu keypa hús fyri fyrstu ferð, at sleppa inn á sethúsamarknaðin. Sethúsaprísirnir eru higartil í ár hækkaðir samanborið við miðalprísin í í fjør, og teir eru hækkaðir bæði í og uttan fyri miðstaðarøkið. 

Ein triðingur er realkredittlán

Ein triðingur av øllum sethúsalánum í Føroyum eru realkredittlán. Tey flestu, ið hava realkredittlán, velja lán við fastari rentu og uttan avdráttarskáa. Harumframt nýta tey, ið hava føroyskt sethúsalán, í sera lítlan mun avdráttarskáa.

Føroysku húskini tykjast samanumtikið at vera mótstøðufør, men Váðaráðið heldur framvegis eyga við príshækkingunum á sethúsamarknaðinum og við gongdini í skuldini hjá sethúsaeigarunum, sigur Váðaráðið.