Fara at kanna um kjarnorka skal nýtast í Føroyum

CO2-útlátið fyri hvønn íbúgva í Føroyum er munandi hægri enn í hinum norðurlondunum. Eitt kjarnorkuverk hevur einki CO2-útlát. Tì ætlar Eyðdis Hartmann Niclasen, landsstýriskvinna í orkumálum, at kanna møguleikan at seta kjarnorkuverk upp í Føroyum.

-Okur øll vita jú, at okkara Co2-útlát er nakað høgt. Kjarnorka er eitt orkuslag, sum verður nógv arbeitt við í øðrum londum í løtuni. Í ymiskum støddum, við ymiskum mátti. So eg haldi, at vit eiga at hava fingurin á pulsinum, sigur Eyðdis Hartmann Niclasen, landsstýriskvinna.

Sambært landsstýriskvinnuni er trygdin kring kjarnorku nógv betrað, og serliga tað, at tað ber til at byggja kjarnorkuverk eisini í smærri støddum, talar fyri at kanna, um kjarnorka er nakað fyri Føroyar. Hon heldur tað vera upplagt at fara út í heim at vitja lond, sum hava kjarnorkuverk.

Landsstýriskvinnan ætlar at Umhvørvisstovan skal hava ein týðandi leiklut í kanningunum. Orkuserfrøðingurin á orkudeildini hjá Umhvørvisstovuni, Kári Mannbjørn Mortensen, staðfestir, at um so var, at vit brúktu kjarnorku, so høvdu vit staðið betur í mun til árin á veðurlagið.

-Hon er grønari upp á tann mátan, at hon letur jú slett onki CO2 frá sær, og tí hevði okkara orkunýtsla ongar avleiðingar havt fyri veðurlagsbroytingar, sigur hann.

Kjarnorka er tó nakað, sum fólk ofta óttast fyri, og tað hevur sína orsøk, viðurkennir hann.

-Tá tú tekur uran og skal brúka tað til at framleiða orku burturúr, so mást tú ríka tað, økja tættleikan í tí. Og økir tú hann heilt nógv, kann tað nýtast til at gera kjarnorkuvápn burtuúr. Og tað ræðast fólk sjálvandi.

Men tað er ikki neyðugt at óttast, heldur hann, um reglur og eftirlit eru nóg strong.

-Tað uranið, sum man nýtir til orkuframleiðslu, kann ikki beinleiðis nýtast til vápnaframleiðslu. Men har, sum uranið verður gjørt, er neyðugt at hava sterkt eftirlit, at tryggja, at uranið bert verður nýtt til orkuframleiðslu, og ikki fer víðari til onnur, sum ætla at nýta tað til vápn, sigur Kári Mannbjørn Mortensen, orkuserfrøðingur.

Nær Umhvørvisstovan og Heilsu- og orkumálaráðið av álvara fara at kanna møguleikarnar fyri kjarnorku í Føroyum, er ov tíðliga at siga enn. Ongin arbeiðsætlan er enn gjørd.